داستان تونل 5 هزار متری در بازار تهران
به گزارش سفرگو، معاون میراث فرهنگی استان تهران درباره ی شناسایی «تونل ۵ هزار متری» در بازار تهران، اظهار داشت: آن چه در بازار رخداده، ایجاد مجموعه ای از فضاهای زیرزمینی بدون مجوز در زیر پاساژها و بناهای قدیمی است که بدون گرفتن مجوز و با دستکاری در پی و جرز سازه ها بوده و ایمنی بازار تاریخی تهران را با مخاطرات جدی مواجه کرده و الان با ورود دستگاه قضایی و نهادهای مسئول، درحال پیگیری و سامان دهی است.
به گزارش سفرگو به نقل از خبر آنلاین، در ایام اخیر انتشار خبرهایی در رابطه با حفاری های گسترده و بدون مجوز در زیر بازار تاریخی تهران، توجه افکار عمومی و کارشناسان را به خود جلب کرده است. مبحث «حفر تونل ۵ هزار متری» در بازار تهران، بتدریج ابعاد پیچیده تری پیدا کرد و پای مطالبی چون ایمنی سازه های تاریخی، تخلفات ساختمانی، ضعف نظارت و تهدید جان شهروندان را به میان کشید. این حفاری ها که بنا بر گزارش ها بدون مجوز و در لایه های زیرین پاساژها و بناهای قدیمی انجام شده، نگرانی های جدی را در رابطه با پایداری سازه های بازار تهران، و فرونشست احتمالی در یکی از مهم ترین مجموعه های تاریخی و اقتصادی کشور، به وجود آورده است.
مرتضی ادیب زاده، معاون میراث فرهنگی استان تهران، در رابطه با این ماجرا و اقدامات میراث فرهنگی به ایسنا اظهار داشت: در واقع آن چه اتفاق افتاده ایجاد زیرزمین های غیرقانونی بوده که با تراشیدن پی ها و جرزهای طبقه منفی پاساژ دستمالچی و ساختمان های پیرامونی شکل گرفته است. طبق گزارش هایی که شهرداری هم عرضه کرده، از حدود دهه ۹۰ این اقدامات شروع شده و به شکل غیرقانونی بتدریج مبادرت به تراشیدن قسمتهایی از سازه و ایجاد فضاهای زیرزمینی برای انبار کرده اند. این اقدامات بدون دریافت مجوز از شهرداری و میراث فرهنگی انجام شده و طبیعتاً مورد تأیید ما نیست.
او اضافه کرد: آن چه با عنوان «۵ هزار متر تونل» مطرح شده، در واقع به آن شکلی که در بعضی اخبار منعکس شد، وجود ندارد؛ یعنی ما با یک تونل طویل و ممتد مواجه نیستیم، بلکه مجموعه ای از فضاهای منفی یک و منفی دو است که به شکل غیرقانونی بوجود آمده اند. مجموع مساحت این فضاها بر مبنای برآورد کارشناسان حدود پنج هزار متر است. هم اکنون هم به دستور دادستانی این فضاها پلمب شده و فرمان داده شده که نسبت به ایمن سازی اقدام گردد. درصورتیکه نیاز به تخریب و نوسازی باشد صورت گیرد و در غیر این صورت استقامت بخشی صورت گیرد و وضعیت به حالت اولیه بازگردد، چون که این فضاها بسیار خطرآفرین هستند. هرگونه دستکاری در ستون ها و دیوارهای باربر، خطرات جدی جانی به دنبال دارد. علاوه بر آن، بارگذاری بیش از حد و انبار کردن پارچه و سایر کالاهای قابل اشتعال، این محدوده را به یکی از کانون های بالقوه خطر مبدل کرده است.
ادیب زاده ضمن اشاره به پدیده «جرزخواری» یا به اصطلاح «جرزتراشی» در بازار تهران، توضیح داد: این مورد از گذشته وجود داشته و در دهه های اخیر بخصوص به علت شرایط اقتصادی، افزایش ارزش ملک و درآمدی بازار تشدید شده است. در خیلی از موارد، قسمتهایی از جرزها یا دیوارهای باربر تراشیده شده تا فضایی هرچند کوچک، حتی در حد یک مغازه یک متری، ایجاد شود. این اقدامات باعث تضعیف بنیان سازه های سنتی شده است. در سازه های جدیدتر نیز، مانند همین پاساژ مورد بحث، اتفاقات مشابهی رخداده است، به شکلی که در سطوح زیرین فضاهایی ایجاد شده، که اصولاً جزو فضای پُر سازه بوده و فونداسیون بنا روی آنها قرار داشته است. ستون هایی تراشیده شده که کاری بسیار خطرناک و بدون توجه به نتایج جانی و مالی آن بوده است. نه میراث فرهنگی و نه شهرداری هیچ یک چنین اقداماتی را تأیید نمی کنند.
او افزود: در جلساتی که اخیراً در استانداری برگزار شده، مقرر شده است ضمن پیگیری حقوقی با متخلفان، مبحث رفع خطر در اولویت قرار گیرد. باتوجه به تردد بالای مردم در این محدوده ها برای خرید و امور روزمره، باید از هرگونه حادثه احتمالی جلوگیری شود. در حوزه میراث فرهنگی هم پیشتر مکاتباتی با شهرداری و مراجع قضایی انجام شده تا برای پدیده جرزخواری تدبیری اندیشیده شود؛ هم از منظر مالکیتی و هم از حیث حقوق مکتسبه. اولویت باید بر ایمن سازی باشد.
معاون میراث فرهنگی تهران اظهار داشت: در سالهای قبل هم نمونه هایی داشتیم که در بعضی پاساژها و بازارچه ها، ریزش اتفاق افتاده است. دلیل آن هم تراشیدن جرزها بوده؛ جایی که دیوار باربری با ضخامت ۶۰ سانتی متر به دیواری ۱۰ یا ۱۵ سانتی متری تبدیل گشته است، بدون این که از بار وارده بر آن کاسته شود. حتی در مواردی بارگذاری بیشتری هم انجام شده است. تصور کنید سازه ای که در ظاهر ایستاست، اما وقتی کارشناسی می شود، مشخص می شود که طاق ها و بارهای آن بر روی یک قوطی فلزی ضعیف قرار گرفته که صرفا با کاشی پوشانده شده است تا فضا بزرگ تر به نظر برسد و ارزش تجاری ملک افزایش یابد.
ادیب ازده با اعلان اینکه این وضعیت نتیجه نبود نظارت شهری مؤثر و بی توجهی های گذشته است، اظهار داشت: مکاتبات انجام شده هم در خیلی از موارد بی اثر بوده است. از طرفی، برخی مالکان تنها به سرقفلی ها توجه داشته اند و نسبت به مالکیت عرصه و تغییرات سازه ای حساسیتی نشان نداده اند. در بعضی موارد، عرصه های وقفی هم مورد دخل و تصرف قرار گرفته است. این ها همچون مشکلات جدی سازه ای بازار تهران به حساب می آید، چه از منظر بارگذاری بیش از اندازه و چه از منظر تخریب فضاهای زیرین.
او اضافه کرد: بعنوان مثال، در محدوده سرای سیگارچی، در تقاطع چهارراه گلوبندک، بازدیدی از زیرزمین انجام و مشخص شد در حیاط مرکزی بنا، مغازه هایی ساخته شده و فضای باز حیاط به صورت کامل اشغال شده است. این بارگذاری سنگین باعث شده تیرآهن های سقف زیرزمین گرفتار خمیدگی شدید شوند، بطوریکه در دوره های بعد مجبور شده اند برای ممانعت از ریزش، ستون های موقتی اضافه کنند. همه این اقدامات بدون دانش فنی، بدون رعایت اصول مهندسی و بدون معیارهای ساخت وساز انجام شده است. بیشتر این تخلفات هم شبانه یا در روزهای تعطیل انجام شده است.
ادیب زاده اضافه کرد: به این علت ضروریست پایش دقیق تری بر فضاهای بازار اعمال شود. ما هم در جهت محافظت از آثار تاریخی و فرهنگی این محدوده که ثبت ملی است، و همینطور در جهت ایمن سازی، همکاری کامل با شهرداری داریم و تلاش می نماییم ضمن حفظ اصالت ساختار سنتی بازار، اقدامات موردنیاز برای ایمنی آن صورت گیرد.
او در رابطه با اقدامات میراث فرهنگی برای ایمنی بازار تهران و فهرستی که سازمان آتش نشانی از پلاک های پرخطر عرضه کرده است، توضیح داد: این موارد به شهرداری ابلاغ گردیده تا به مالکان جهت ایمن سازی و مرمت اطلاع رسانی شود. البته با این وجود باید توجه داشت که به بهانه ایمن سازی، نباید بنای پرارزش و سالمی در معرض تخریب قرار گیرد. ما این حساسیت را داریم و در مواردی هم بازدید میدانی انجام داده ایم. هرجا که مکاتبه ای از جانب آتش نشانی صورت گرفته، پاسخ داده شده است.
او اضافه کرد: بدیهی است که نمی توان معیارهای نوین ساختمان های جدید را عیناً برای بناهای تاریخی قاجاری اعمال کرد، چه در حوزه پوشش دیوارها، چه تأسیسات و لوله کشی. ازاین رو لازم است دستورالعمل های متناسب با بناهای تاریخی تدوین شود. ما آمادگی داریم در موارد خاص، حتی به شکل موردی، دستورالعمل ویژه ای برای هر بنا تدوین و اجرا نماییم.
بطور خلاصه، آنچه با عنوان ۵ هزار متر تونل مطرح شده، در حقیقت به آن شکلی که در بعضی اخبار منعکس شد، وجود ندارد؛ یعنی ما با یک تونل طویل و ممتد مواجه نیستیم، بلکه مجموعه ای از فضاهای منفی یک و منفی دو است که به صورت غیرقانونی به وجود آمده اند. در صورتی که نیاز به تخریب و نوسازی باشد صورت گیرد و در غیر این صورت استقامت بخشی صورت گیرد و وضعیت به حالت اولیه بازگردد، چون که این فضاها خیلی خطرآفرین هستند. تصور کنید سازه ای که در ظاهر ایستاست، اما وقتی کارشناسی می شود، مشخص می شود که طاق ها و بارهای آن بر روی یک قوطی فلزی ضعیف قرار گرفته که فقط با کاشی پوشانده شده است تا فضا بزرگ تر به نظر برسد و ارزش تجاری ملک افزایش یابد.
منبع: سفرگو
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب